Multipel myeloom 
(MM) is een behandelbare vorm van bloedkanker . Bij het MM is een specifieke witte bloedcel, de plasmacel, ontspoord waarbij er in de meeste gevallen een celwoekering ontstaat in het beenmerg . De aangedane plasmacellen produceren hoge concentraties eiwitten, de “M-proteïnen” die terechtkomen in het bloed. Deze M-proteïnen kunnen verschillende klachten veroorzaken. Door het MM wordt bovendien de normale beenmergfunctie, het aanmaken van normale bloedcellen, aangetast en wordt schade toegebracht aan het bot.
Over het beenmerg
Beenmerg is het zachte, sponsachtige weefsel in de kern van de meeste botten. Het bestaat voornamelijk uit twee celtypes: stromacellen, die de structuur van het beenmerg in stand houden, en stamcellen .
Stamcellen zijn onrijpe cellen. Dit betekent dat ze nog niet hun definitieve celvorm hebben bereikt en nog niet hun definitieve celfunctie uitoefenen. Al onze bloedcellen stammen af van dergelijke stamcellen:
- rode bloedcellen, de dragers van zuurstof;
- witte bloedcellen , de cellen van ons immuunsysteem;
- bloedplaatjes, die een rol vervullen bij de bloedstolling en genezing van wonden.
De allerbelangrijkste rol van het beenmerg bestaat erin het bloed te voorzien van voldoende hoeveelheden nieuwe bloedcellen.
Terug naar boven
Over ons immuunsysteem
Het immuunsysteem beschermt ons tegen ziektes en infecties. Het beschermende werk wordt uitgevoerd door verschillende typen witte bloedcellen. Deze immuuncellen ontstaan in het beenmerg en ontwikkelen zich uit stamcellen.
Sommige stamcellen evolueren tot de kleine witte bloedcellen die lymfocyten worden genoemd. De twee grote klassen van lymfocyten zijn de B-cellen (B-lymfocyten) en de T-cellen (T-lymfocyten).
Tijdens een infectie worden sommige B-cellen gestimuleerd waardoor deze uitrijpen en veranderen in plasmacellen. Plasmacellen leven voornamelijk in het beenmerg. De rol van de plasmacellen is de productie en afgifte van eiwitten (proteïnen), die antilichamen of immunoglobulinen heten , om ziektekiemen zoals bacteriën en virussen te herkennen en te helpen vernietigen.
Een plasmacel is een volledig uitgerijpte cel. Deze heeft zijn definitieve celvorm gekregen en voert een specifieke taak uit: de productie van antilichamen om infecties te bestrijden. Plasmacellen sterven af, als ze niet langer nodig zijn. Elke afzonderlijke plasmacel geeft slechts één soort van antilichaam af en dit kenmerk wordt geërfd door alle afstammelingen van deze cel. Dus alle kopieën (klonen) van zo’n plasmacel produceren hetzelfde antilichaam als hun "voorouder". Daarom wordt dit specifieke antilichaam een monoklonaal antilichaam of M-proteïne genoemd .
Een myeloom ontstaat, wanneer een plasmacel begint af te wijken: de abnormale cel begint zich te delen om meer kopieën van zichzelf aan te maken. Deze nieuwe cellen delen zichzelf ook verschillende keren en zo ontstaan steeds meer abnormale cellen. Abnormale plasmacellen worden myeloomcellen genoemd. Met de tijd ontstaat er kanker en de plasmacellen worden detecteerbaar in het bloed. Ze verspreiden zich naar andere “multipele” locaties in het lichaam, vandaar de naam multipel myeloom (MM). Samengevat, ontstaat MM wanneer plasmacellen in het beenmerg zich vermenigvuldigen in plaats van af te sterven.
Wanneer plasmacellen ongecontroleerd groeien, kunnen ze een tumor vormen . Deze tumoren ontwikkelen zich over het algemeen in het beenmerg, maar het is niet ongewoon dat ze zich ook in het vaste deel van het bot of in andere organen vestigen.
Terug naar boven
Enkele feiten over multipel myeloom
- Multipel myeloom is de tweede meest voorkomende vorm van bloedkanker na non-Hodgkin-lymfoom .
- De gemiddelde leeftijd bij de diagnose is 60 tot 65 jaar; de incidentie van de aandoening bij jongere mensen stijgt echter wel iets. Onder een leeftijd van 30 jaar komt de ziekte echter nauwelijks voor..
- De incidentie van multipel myeloom stijgt met de leeftijd:
- < 65 jaar: 1,5 tot 2,5 per 100.000;
- > 65 jaar: 25 tot 30 per 100.000.
In Nederland krijgen ieder jaar ongeveer 800 mensen te horen dat ze multipel myeloom hebben.
- Multipel myeloom treft iets meer mannen dan vrouwen en komt vaker voor bij Afro-Caribische etnische groepen vergeleken met de Kaukasische groep.
