De afkorting adhd staat voor het Engelse 'attention deficit hyperactivity disorder'. In het Nederlands is dat: 'aandachtstekort- en hyperactiviteitsstoornis'.
Adhd heeft drie hoofdkenmerken. Ze hoeven niet alledrie aanwezig te zijn om toch van adhd te spreken. Vaak komt een combinatie van twee of drie symptomen voor.
Van storende hoofdkenmerken bij kinderen of pubers kan pas worden gesproken als de verschijnselen meer last veroorzaken dan normaal voor de leeftijd en het niveau.
Overmatige bewegingsdrang
Verminderd concentratievermogen
Ondoordacht handelen
Overmatige bewegingsdrang
Altijd een gevoel van onrust, niet stil kunnen zitten, steeds moeten opstaan en rondwandelen, voortdurend friemelen met (iets in) de handen, met de voeten tikken,
altijd maar doorpraten, ellenlange verhalen afsteken waarvan de luisteraar de draad kwijtraakt, gespannen zijn en blijven, moeilijk tot rust komen.
Verminderd concentratievermogen
Vergeetachtigheid, moeite met details, spullen kwijtraken, afgeleid raken, van alles tegelijk doen, niet kunnen blijven luisteren, 'het ene oor in, het andere weer uit'.
Ook komt het voor dat iemand sterk gericht is op één ding ('hyperfocussen'), bijvoorbeeld op het spelen van computerspelletjes. Interessante vakken op school gaan ook beter dan saaie vakken. Ten onrechte wordt hieruit dikwijls afgeleid dat iemand 'wel kan, als hij maar wil'. Bij adhd is het belangrijk te beseffen dat het hier niet gaat om onwil, maar om onmacht.
Terug naar boven
Ondoordacht handelen
Meteen dingen doen of zeggen zonder er eerst over na te denken, voor je beurt
praten, vreetbuien, gevaarlijk gedrag in het verkeer/op straat, snel relaties aangaan
en weer verbreken, geld uitgeven zonder dat het nodig of verantwoord is, voordringen zonder dat je er erg in hebt: allemaal voorbeelden van impulsief gedrag.
Een orkest zonder dirigent
Als uitleg zou de volgende vergelijking misschien van pas kunnen komen. Je zou je de hersenen kunnen voorstellen als een orkest. Dat speelt muziek onder leiding van een dirigent. Bij adhd is die dirigent er wel, maar hij doet niets of in ieder geval te weinig. En hoewel elk orkestlid afzonderlijk heel goed en mooi kan spelen, bakken ze er samen heel weinig van. Zonder goede dirigent is er geen samenwerking en wordt het een janboel. De muziek is niet om aan te horen.
Hoe kom je aan ADHD?
De exacte oorzaak van adhd is nog niet helemaal bekend. Wel is duidelijk dat het te
maken heeft met een stoornis in de uitwisseling van stoffen die de prikkelgeleiding
in de hersenen regelen. De binnenkomende informatie wordt onvoldoende verwerkt,
waardoor er geen controle meer is. In veel gevallen is die stoornis in de prikkelgeleiding erfelijk. Adhd kan echt ‘in de familie’ zitten. Soms lijken er andere oorzaken in het spel. Zo kunnen factoren tijdens de zwangerschap en de geboorte de kans op het ontstaan vergroten: gebruik van alcohol, tabak en andere drugs door de moeder tijdens de zwangerschap, vroeggeboorte, problemen bij de geboorte en infecties van de hersenen.
Opvoeding, afkomst, IQ, gezinssituatie: allemaal zaken die NIET bepalen of iemand adhd heeft of krijgt. De omstandigheden zijn echter wel van invloed op hoe het iemand vergaat en hoe ernstig de symptomen zich manifesteren. Is de gezinssituatie bijvoorbeeld veilig en stabiel en zetten de opvoeders (ouders, school) er stevig de schouders onder om ‘hun adhd-er’ zo goed mogelijk te begeleiden, dan is de kans groter dat er een voor ieder acceptabele manier wordt gevonden om met adhd om te gaan. Het is echter zo dat ongunstige omgevingsfactoren op zichzelf nooit adhd veroorzaken. Het ontstaat alleen als iemand daar aanleg voor heeft.
Misschien wel het allerbelangrijkste over adhd: het is niemands schuld: niet van de opvoeders, niet van de omstandigheden en zeker ook niet van de adhd-er zelf.
